ابو القاسم سلطانى

107

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

گردد . ( صيدنه تش 79 ) . [ واژه ترياق تركى به موميائى نيز داده شده است و در تحفه و مخزن و برهان فقط به موميائى اطلاق گرديده است ] . ثوم ( ابن سينا ) ، ثوم بستانى معروف است . . . حقنه آن در سياتيك موثر است در آسيت خصوصا غذائى كه مسيحيان از سير و زيتون و هويج تهيه مىكنند موثر است . . . كرم امعاء را مىكشد ، در درد سينه و برد 24 * سودمند و زالو را از حلق خارج مىكند ( تت قانون عب 449 ) . ثوم ( ابن بيطار . . . سفيان اندلسى 25 * گويد كه آن در تقطير البول 26 * اشخاص پير سودمند است . . . ( تت مفردات ابن بيطار ج 1 - 151 ) . ثوم ( داود انطاكى ) ، . . . در آسم ، تنگى نفس ، سنگ كليه . . . موثر است و ضربان 27 * را آرام مىكند . با شراب ، قبل از آنكه موى سر سفيد شود مانع سفيد شدن آن و بعد از آن باعث ريختن موى سفيد و روئيدن موى سياه مىگردد . . . جوشانده آن با نوشادر برص و بهق را از بين مىبرد و ضماد آن با زفت ناخن را ظريف و نرم مىسازد در داخس 28 * موثر و صورت را خوش‌رنگ و قرمز مىكند . . . ( تت تذكره جلد 1 - 101 ) . ثوم رافع مضرت آب و هواى مختلف و هواى وبائى و تعفن آن است . . . در مرطوبين محرك باه و مولد منى و در محرورين مجفف [ خشكاننده ] آن است ( تحفه 68 ) . با انجير و سداب و مغز گردكان قويتر از فادزهر است . . . ( مخزن 183 ) . سلطان الحكماء پس از حديثى از پيامبر اسلام ص و حضرت امير المومنين كه در بالا آمده است مىنويسد : . . . با مراعات زمان و مزاج حافظ صحت و در رفع نوبه‌هاى مزمن [ تب و نوبه مالاريا ] مجرب . . . ( فروغ ناصرى 350 ) . در داخل مانند محركات و مشبهات و عوامل دافع حمى و در خارج مانند محمرات و محرقات و منفطات اثر مىكند عصير آن را در دفع ميخچه . . . چون آن را با پيه و روغن زيتون مخلوط كرده بكوبند مرهمى حاصل مىشود كه در تحليل تومورهاى بارد قوى الاثر است و موسوم به خردل شيطان مىباشد . . . ( پزشكىنامه 408 ) . ( 1 * ) - در الحاوى " مدميه " و در مفردات ابن بيطار " امرويس " آمده است . ( 2 * ) - در اصل سخن بوده است و در الحاوى رازى سحق آمده كه صحيح است . ( 3 * ) - ابن سينا در قانون گويد كه ما اين را آزمايش كرده‌ايم . ( 4 * ) - Origanum vulgaris L ( 5 * ) - روغن حب البان يا روغن ميوه دانه انواع MORINGA ( 6 * ) - طاسى ، ريزش مو Alopecia ( 7 * ) - بثور اللبنيه . . . دانه‌هاى سفيد ريزه است كه در صورت و بينى برمىآيد شبيه به نقطه‌هاى شير چكيده بر عضو چون آن را بفشارند از آن چركى شبيه به شير منجمد و روغن غليظ برآيد . . . ( فرهنگ قرابادين كبير ) . ( 7 * ) - اصل قوافى و از الحاوى اصلاح شد جمع قوبا - كچلى Ringworm